فروش بیشتر، یا فقط عددهای بزرگتر؟

رشد فروش در اقتصاد تورمی همیشه به معنای بزرگتر شدن کسبوکار نیست. گاهی درآمد ریالی رکورد میزند، اما قدرت خرید مشتریان کاهش مییابد، هزینه تأمین موجودی بالا میرود و نقدینگی شرکت تحت فشار قرار میگیرد. گزارش تجارت الکترونیکی ایران در سال ۱۴۰۴ نیز همین پرسش را پیش میکشد: وقتی ارزش معاملات ۴۹ درصد افزایش یافته، اما تورم سالانه ۴۸.۳ درصد بوده است، چه میزان از این رشد حاصل توسعه واقعی بازار است؟ پاسخ به این پرسش، فراتر از ارزیابی عملکرد یک صنعت، به شیوه سنجش موفقیت در بنگاهها مربوط میشود؛ جایی که اشتباه گرفتن رشد اسمی با رشد واقعی میتواند تصمیمهای مدیریتی، سیاستهای تشویقی و مسیر سرمایهگذاری را به بیراهه ببرد.
هزینه واقعی قطع اینترنت؛ خسارتهایی فراتر از کاهش درآمد

مصاحبه با اکوایران درباره هزینههای پنهان قطع اینترنت، آسیب به زنجیره ارزش کسبوکارهای دیجیتال و راهکارهای عملی کاهش و جبران خسارتهای اقتصادی آن.
کسبوکار را نمیتوان تا روشنشدن آینده تعطیل کرد

در شرایطی که سایه جنگ بر تصمیمهای اقتصادی سنگینی میکند، مدیران کسبوکار با پرسشی دشوار روبهرو هستند: آیا باید برای روشنشدن آینده صبر کرد یا فعالیت را ادامه داد؟ تعویق استخدام، توقف سرمایهگذاری و عقبانداختن توسعه شاید در نگاه اول راهی برای کاهش ریسک باشد، اما بیتصمیمی نیز هزینه دارد؛ از ازدسترفتن مشتری و فرصت فروش تا فرسایش توان مالی و خروج نیروهای کلیدی. مسئله این نیست که خطرهای احتمالی را نادیده بگیریم یا بدون توجه به شرایط به برنامههای گذشته ادامه دهیم؛ مسئله، یافتن راهی برای اداره کسبوکار در دل عدمقطعیت است. در چنین وضعیتی، مدیران باید بهجای انتظار برای پیشبینی قطعی آینده، سناریوهای مختلف را بررسی کنند، تصمیمهای برگشتپذیر را از تعهدات پرهزینه جدا سازند و برای ادامه فعالیت در شرایط متفاوت آماده باشند.
آزمون اعتماد کسبوکارهای دیجیتال

امنیت کامل وعدهای غیرواقعی است؛ پاسخگویی قابل ارزیابی است. بنگاه مسئول باید بتواند نشان دهد برای پیشگیری چه کرده، چگونه حادثه را تشخیص داده و پس از کشف آن چه اقدامی انجام داده است. اگر صرف وقوع حمله، بدون توجه به رفتار بنگاه، به نشانه قطعی قصور تبدیل شود، انگیزه پنهانکاری افزایش مییابد. تنظیمگری مؤثر باید میان شرکتی که هشدارها را نادیده گرفته یا حادثه را پنهان کرده و شرکتی که صادقانه گزارش داده و برای محدودکردن خسارت اقدام کرده، تفاوت بگذارد.
یک روز بدون خودرو در شهری بدون مترو

دولت از کارکنانش خواسته است یک روز در هفته خودروهای شخصی را کنار بگذارند و برای کاهش مصرف سوخت، از حملونقل عمومی یا دورکاری استفاده کنند؛ سیاستی که در ظاهر میتواند همزمان به کاهش ترافیک و مصرف انرژی کمک کند. اما اجرای این تصمیم با یک پرسش اساسی روبهروست: آیا شهر برای چنین تغییری آماده است؟ در تهران، حدود ۱۱۵ محله دسترسی مناسبی به مترو ندارند، شبکه موجود در ساعات اوج با ازدحام و محدودیت ظرفیت مواجه است و همزمان، رایگانشدن مترو درآمدی را که میتوانست بخشی از هزینه توسعه و نگهداری شبکه را پوشش دهد، حذف کرده است. از سوی دیگر، دورکاری نیز بدون سازوکار سنجش عملکرد میتواند صرفاً محل انجام کار را تغییر دهد. مسئله بنابراین فقط تغییر رفتار کارکنان نیست؛ بلکه کیفیت و هزینه انتخابهای جایگزین است. «یک روز بدون خودرو» اگر قرار است سیاستی پایدار باشد، به یک بسته حملونقل و مدیریتی نیاز دارد.
چرا طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان» میتواند برای علم، اقتصاد و مدیریت کشور پرهزینه باشد؟

مقابله با جاسوسی و نفوذ سازمانیافته، ضرورتی بدیهی برای هر دولت است. ایران نیز با توجه به تجربه ترور دانشمندان، عملیات اطلاعاتی خارجی، تحریمهای پیچیده و تهدیدهای امنیتی، بیش از بسیاری از کشورها به قوانین دقیق و مؤثر ضدجاسوسی نیاز دارد. اما امنیت ملی فقط با شدت مجازات تأمین نمیشود؛ کیفیت تعریف جرم، قابلیت اجرای قانون و تناسب میان تهدید و پاسخ نیز به همان اندازه اهمیت دارد. قانونی که مرز میان جاسوسی و تعامل عادی علمی، اقتصادی یا فرهنگی را روشن نکند، ممکن است بهجای محدودکردن نفوذگر، ارتباط قانونی شهروندان، دانشگاهها و بنگاهها را محدود کند.
شرکتها از بیپولی نمیمیرند؛ از دیر رسیدن پول میمیرند

شرکتها همیشه از بیپولی ورشکست نمیشوند؛ گاهی مشکل اصلی، دیر رسیدن پول است. در اقتصاد تورمی و پرنااطمینان، فاصله میان زمان پرداخت هزینهها و وصول درآمدها میتواند حتی یک شرکت سودآور را با بحران نقدینگی مواجه کند. افزایش فروش نیز لزوماً این مشکل را حل نمیکند؛ اگر مطالبات دیر وصول شوند، رشد سریع میتواند نیاز به سرمایه در گردش را بیشتر کند. به همین دلیل، مدیریت «زمان پول» به یکی از مهمترین وظایف مدیرعامل تبدیل شده است؛ از کنترل چرخه تبدیل وجه نقد و وصول مطالبات گرفته تا زمانبندی پرداختها، نگهداری نقدینگی و اصلاح نظام انگیزشی.
قبض دوم اینترنت؛ چرا مردم گران میخرند و شبکه ارزان میفروشد؟

هر دو طرف درست میگویند؛ زیرا در ایران چیزی که کاربر برای اینترنت میپردازد، با چیزی که شبکه دریافت میکند یکسان نیست.
وقتی ساختن ارزان شد، انتخاب برنده سختتر شد

هوش مصنوعی هزینه و زمان ساخت محصول اولیه را کاهش داده، اما تشخیص استارتاپهای ماندگار را برای سرمایهگذاران دشوارتر کرده است. در این شرایط، مزیت واقعی در داده اختصاصی، توزیع، حفظ مشتری و سرعت یادگیری تیمها شکل میگیرد.
ایران بدون افق؛ چرا بازگشت به برنامهریزی بلندمدت یک فوریت ملی است

در اقتصاد ایران، «بلندمدت» دیگر نام یک دوره زمانی نیست؛ به واژهای آرمانی تبدیل شده است. در چنین فضایی، برنامهریزی پنجساله حتی پیش از آنکه روی کاغذ بیاید، زیر فشار واقعیتهای پنجروزه فرسوده میشود.