در ۲۱ خرداد ۱۳۹۸، هشتمین نمایشگاه بینالمللی نوآوری و فناوری اینوتکس برگزار شد. در این نمایشگاه رضا غیابی به همراه «علیرضا جوزی» همبنیانگذار تکراسا و جیبیت، «محمد احمدی» مدیرعامل اسمارت آپ و ونچرز و «مهشاد سبحانی» مدیر عامل ایدههاب، درباره وضعیت سرمایه گذاری در استارتاپ های داخلی به گفتوگو نشستند. در ادامه میتوانید بخشی از این گفتوگو را ببینید و چکیده آن را نیز در این مطلب بخوانید.
چطور اکوسیستم استارتاپی میتواند بیشتر رشد کند؟
زمانی که داخل هر کشوری اکوسیستم استارتاپی راهاندازی میشود، دو راه پیش روی آن قرار دارد تا توسعه یابد.
۱. حفظ فضای هیجانی
حفظ فضای هیجانی، همان تکنیکی است که آلمان در برلین انجام میدهد. مسئولین برلین از طریق برگزاری ایونتهای متعدد استارتاپی، سعی میکنند فعالیت و صحبت در زمینه استارتاپها را ترویج دهند.
در حال حاضر فضای برلین به گونهای است که در اکثر نقاط شهر، درباره استارتاپها صحبت میشود و فعالیتهای زیادی در راستای پیشرفت آنها صورت میگیرد. طبیعتا در چنین فضایی، سرمایهدارن نیز برای سرمایه گذاری در استارتاپ های داخلی تشویق میشوند؛ حتی بسیاری از سرمایهگذاران خارجی نیز سرمایهشان را به این کشور منتقل میکنند.
۲. سوروایور موود (Survivor mood)
روش دوم برای زمانی مناسب است که کیک اقتصادی یا GNP کوچک و نقدینگی کم باشد. در چنین شرایطی سرمایهگذاران در حالت پنیک هستند و بسیار محتاطانه عمل میکنند. در سوروایور موود، ساختن پورتفولیو با خرید اتومبیل، میتواند معقولانهتر از سرمایه گذرای در استارتاپها باشد. طبیعتا در این شرایط اغلب افراد به سمت سرمایهگذاریهای سنتی میروند.
استفاده هیجانی از منابع مالی، چطور اکوسیستم استارتاپی را تخریب میکند؟
حدودا بین سالهای ۱۳۹۰ الی ۱۳۹۱، سرمایهگذاریهای بزرگ و هیجانی روی استارتاپهای داخلی انجام شد. این سرمایهگذاریها که توسط سرمایهگذاران VC اتفاق افتادند، دو تا سه نوبت تکرار شدند. بخش خصوصی نیز این سرمایهگذاریها را به عنوان ریسک نگاه میکرد و در انجام دادنشان مصمم بود. همین منابع مالی بزرگی که در بازههای زمانی کوچک مصرف شدند، سبب شد امروزه سرمایه گذاری در استارتاپ های داخلی کاهش یابد. مقصر این داستان فقط سرمایهگذارانی نبودند که تمام منابعمالیشان را به یک باره خرج کردند؛ بلکه اعضای استارتاپها نیز در این اتفاق نقش داشتند.
نیروهای یک استارتاپ باید مدیریت منابع مالی را فرا بگیرند و از پول به عنوان منبعی قابل تبدیل برای حل تمام مشکلاتشان استفاده نکنند! طبیعی است که میتوان با پول یک تیم خوب تشکیل داد یا مشتریهای جدید پیدا کرد؛ ولی باید راهکارهای مارکتینگ یا تهاتر B2B را جایگزین پول کرد.
چطور سرمایه گذاری در استارتاپ های داخلی را افزایش دهیم؟
در شرایط فعلی کشور، ریسک سرمایه گذاری در استارتاپ های داخلی بالا است؛ بنابراین نیاز داریم روشهایی برای تشویق سرمایهگذاران پیدا کنیم یا در این راستا از دولت کمک بگیریم. در ادامه به چند تا از این روشها اشاره میکنیم.
تبدیل منابع مالی
اولین کار قابل انجام این است که منابع مالی که در قسمتهای دیگر اقتصاد کشور سرمایهگذاری میشوند را، وارد اکوسیستم استارتاپی کنیم. برای تبدیل این منابع مالی، باید از دولت کمک بگیریم.
تشویق سرمایهگذاران
در حال حاضر سرمایهگذاران برای یک تصمیم اقتصادی درست، گزینههای زیادی ندارند؛ از این رو باید زمینههای سرمایهگذرای را برایشان افزایش دهیم. به علاوه از استارتاپها توقع میرود رفتار حرفهای از خودشان نشان دهند، تا سرمایهگذارها نیز بتوانند تصمیمات منطقی بگیرند. با رفتار حرفهای، میتوانیم سنتیترین سرمایهگذاران را به مدرنترین نمایشگاهها دعوت کنیم و سرمایه گذاری در استارپ های داخلی را به آنها پیشنهاد دهیم.
حذف سرمایهگذاران جعلی
سومین کاری که باید انجام دهیم، حذف سرمایهگذاران جعلی است! باید علیه افرادی که به اسم سرمایهگذار پول دریافت میکنند و کاری انجام نمیدهند، مبارزه کنیم. این کار به این معنی است که باید از نظر برندینگ مواظب اکوسیستم استارتاپی خودمان باشیم.
رسانه به اندازه ما، به مردم نزدیک نیست؛ بنابراین خودمان باید در هر جمع خانوادگی یا کاری که هستیم، آگاهسازی کنیم و فرق بین شرکتهای غولپیکر و استارتاپهای واقعی را به مردم و سرمایهگذاران توضیح دهیم.
