هزینه واقعی قطع اینترنت؛ خسارت‌هایی فراتر از کاهش درآمد
چرا بازگشت فروش به معنای جبران خسارت کسب‌وکارها نیست؟
بر اساس گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس، درآمد ۵۶ درصد از پاسخ‌دهندگان یا سرپرست خانوارشان به‌نوعی به اینترنت وابسته است. از میان این افراد، ۵۰.۵ درصد در جریان قطعی اخیر اینترنت کاهش درآمد و ۹.۶ درصد از دست دادن شغل را گزارش کرده‌اند. بااین‌حال، این آمار تنها بخشی از واقعیت اقتصادی اختلال اینترنت را نشان می‌دهد.
رضا غیابی، مشاور کسب‌وکار، در گفت‌وگو با اکوایران با اشاره به یافته‌های این گزارش تأکید کرد که خسارت قطع اینترنت را نباید صرفاً با کاهش فروش یا درآمد ازدست‌رفته اندازه گرفت. به باور او، اختلال اینترنت می‌تواند به کل زنجیره ارزش کسب‌وکارهای دیجیتال آسیب بزند؛ از افزایش هزینه جذب و نگهداری مشتری گرفته تا کاهش اعتماد به برند و تحمیل هزینه‌های عملیاتی جدید.
غیابی توضیح داد کسب‌وکاری که برای جذب مشتری، ایجاد اعتماد و توسعه بازار سرمایه‌گذاری کرده، ممکن است پس از بازگشت اینترنت ناچار شود بخش مهمی از این مسیر را دوباره طی کند. حتی اگر فروش به سطح پیشین بازگردد، افزایش هزینه جذب مشتری، کاهش نرخ تبدیل و آسیب به وفاداری مشتریان می‌تواند سودآوری کسب‌وکار را برای مدت طولانی تحت تأثیر قرار دهد.
او همچنین به هزینه فرصت ناشی از اختلال اینترنت اشاره کرد. به گفته غیابی، منابعی که کسب‌وکارها برای ایجاد زیرساخت‌های جایگزین و حفظ فعالیت در شرایط اختلال هزینه می‌کنند، می‌توانست صرف نوآوری، توسعه محصول و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید شود. بنابراین، هزینه قطع اینترنت فقط درآمد ازدست‌رفته امروز نیست؛ فرصت‌های رشد ازدست‌رفته فردا نیز هست.
این مشاور کسب‌وکار برای مواجهه با چنین وضعیتی، سه اقدام را ضروری دانست: اندازه‌گیری دقیق خسارت‌های مستقیم و غیرمستقیم، تدوین برنامه تداوم کسب‌وکار و ایجاد سازوکاری برای مطالبه‌گری و جبران خسارت از طریق تشکل‌های اقتصادی و نهادهای مسئول.
غیابی درعین‌حال تأکید کرد که نباید مسئولیت حل مسئله ناپایداری اینترنت را صرفاً بر دوش کسب‌وکارها گذاشت. به اعتقاد او، اینترنت برای اقتصاد دیجیتال همان نقشی را دارد که برق برای صنعت ایفا می‌کند؛ یک زیرساخت ضروری تولید که پایداری و پیش‌بینی‌پذیری آن از الزامات فعالیت اقتصادی است.
او در پایان این گفت‌وگو خاطرنشان کرد:
«ما خسارت قطع اینترنت را با فروش ازدست‌رفته اندازه می‌گیریم، درحالی‌که خسارت واقعی، هزینه بازگشت به نقطه قبل است؛ تازه اگر بازگشت به آن نقطه هنوز ممکن باشد.»
این گفت‌وگو با اکوایران به بررسی ابعاد پنهان خسارت‌های ناشی از قطع اینترنت و راهکارهای مدیریتی و سیاستی برای کاهش آثار آن بر کسب‌وکارهای ایرانی اختصاص دارد.
منبع آمار: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، گزارش «گزیده‌ای از یافته‌های پیمایش سنجش دیدگاه مردم ایران درباره وضعیت اینترنت و فناوری‌های نوین دیجیتال»، مهر ۱۴۰۵، شماره ۲۱۹۲۱.
